Moje miejsce na ziemi.
Przyroda, historia, ludzie, czas...
Odkryj Roztocze, bo Roztocze Zadziwia...
Roztocze to pasmo lesistych wzgórz i pagórków poprzecinanych przez doliny rzeczne m.in. Wieprza i Tanwi, ciągnących się łukiem od Kraśnika na Lubelszczyźnie, aż po Lwów na Ukrainie. Czyli 180 km historii i natury. Dzieli się na trzy mezoregiony: Roztocze Zachodnie, Roztocze Środkowe oraz Roztocze Wschodnie. To tutaj krzyżuje się historia wielu narodów i kultur z niezkazitelną naturą. To tutaj można jeszcze odnaleźć miejsce do refleksji i kontenplacji, znaleźć ciszę, spokój i wsłuchać się w nie zawsze wesołą melodię historii.
Typowym krajobrazem Roztocza jest rozległa mozaika wniesień, łąk, pól i lasów, często poprzecinana dolinami rzecznymi. Najwyższym wniesieniem na Roztoczu Środkowym jest Wapielnia - 386 m n.p.m., na Wschodnim - Długi Goraj 391,5 m n.p.m. Nie są to może imponujące "szczyty" ale tworzą naprawdę wyjątkowy i niepowtarzalny klimat, przypominając momentami, szczególnie na Roztoczu Wschodnim, Pogórze Karpackie. W krajobraz ten wpisują się również liczne lessowe wąwozy i parowy szczególnie w okolicach Szczebrzeszyna i Zwierzyńca, Guciowa, Krasnobrodu oraz na Roztoczu Pólnocno - Wschodnim.
| |
Porównanie Roztocza do Pogórza Karpackiego jest jak najbardziej na miejscu. Przykładem jest występująca na tym obszarze roślinność górska, m. in.: czosnek niedźwiedzi i siatkowaty, porzeczka alpejska, groszek wschodniokarpacki, a na bardziej żyznych glebach zbiorowiska leśne buczyny karpackiej i wyżynny bór jodłowy. Najbardziej powszechne są jednak bory sosnowe wystąpujące często na ziemiach piaszczystych lub wręcz na piaskach. Lasy te zamieszkują takie ssaki jak dziki, jelenie, sarny, a nawet wilki, rysie, czy łosie. Pokonując roztoczańskie szlaki bez trudu dostrzec można takie ptaki jak myszołów, błotniak stawowy, czy dzięcioł i czapla. Bardziej uważni dostrzegą również orlika krzykliwego, bociana czarnego, pliszkę górską, a nawet głuszca. Liczne są też gady i płazy, a takiego np. padalca można spotkać, gdy wygrzewa się w słońcu po środku ścieżki lub drogi.
Momentami w górski klimat wpisują się również niektóre rzeki Roztocza. Wieprz w okolicach Hutek i Guciowa, Dolina Sopotu i Tanwi z serią progów skalnych tworzących malownicze "wodospady" zwane szumami, czy rzeka Jeleń z najwyższym wodospadem Roztocza. W rzekach tych występuje m.in. pstrąg i lipień, często raki, stąd przyjęła się nazwa - "kraina pstrąga i lipienia". W dolinach rzecznych pomieszkiwują z kolei "popularne" ostatnio bobry.
Przyroda Roztocza jest niezwykle cenna. W związku z tym jest też chroniona. Od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku istnieje Roztoczański Park Narodowy, obejmujący swym zasięgiem prawie 8500 ha. Do życia powołano również kilkanascie rezerwatów przyrody oraz cztery parki krajobrazowe. Nie ograniczają one zbytnio ruchu turystycznego, chroniąc przy tym walory przyrodnicze, krajobrazowe, historyczne i kulturowe.
Klimat Roztocza tworzą również ludzie, ich kultura i historia, a nawet kuchnia. Pokonując roztoczańskie ścieżki dosyć często spotyka się miejsca, które rodzą pytania o ich historię. Co się tu właściwie wydarzyło? Jak się tu żyło? Stare, zarośnięte drogi prowadzące do nieistniejących już wsi. Dzikie sady. Śródleśne cmentarze, pozostałości cerkwi, zarośnięty kirkut. Ruiny tajemniczego budynku. Powstańcze groby i pomniki. Te miejsca skłaniają by odkryć Roztocze, bo ono zadziwia...